dersetkinlik.com


REKLAMLAR

Okul öncesi eğitimi ders notları-İlköğretime hazırlık dersi ders notları

İlköğretime hazırlık vize

Ünite 1

Okula Hazırbulunuşluk: çocuğun tüm gelişim alanlarındaki temel bilgi ve becerilerle donanmış, kendine güvenen, çevresiyle barışık şekilde ilköğretimdeki etkinliklere katılabilmesi

Hazırbulunuşluğun önemi

-          okula başlama çocuğun yaşamındaki en kritik anlardan biridir. Okula hazır bulunan çocuk daha kolay geçiş yapar.

İlköğretime hazırbulunuşluğu etkileyen etmenler

—Fiziksel etmenler: ilköğretime başlama yaş sınırı 72 ay. Takvim yaşının uygun olması yeterli değil. Çocuğun sağlıklı ve normal gelişime sahip olması gerekir.

—Zihinsel etmenler: bilgi, beceri ve kapasite kullanma eğilimi. Fiziksel bileşenleri arasında: heves, merak, verilen görevi yerine getirme arzusu, mizaç

*zekânın tek boyutlu yetenek olmadığını söyleyen kişi: Thorndike, Thorstone ve Guilford.

—Duygusal etmenler: çocuğun kendisini nasıl gördüğü, başkalarının duygularını anlama, kendi hislerini yorumlayıp ifade etme.

—Sosyal ve çevresel etmenler:

a- ekonomik koşullar b- oyun ve sosyal deneyim için var olan mekan

c- evdeki sözel iletişim ortamı d- okuma yazmaya karşı tutum

e- okula karşı tutum f- aile içi ilişkiler

İlköğretime hazırbulunuşluk için yapılan çalışmalar

1- Fiziksel gelişime yönelik çalışmalar

-          Beden dengesini sağlama ( dengeli yürüme ve koşma, beden dengesini koruma)

-          Eşgüdümlü hareket etme ( engelle karşılaştığında seri hareket etme, vücut organları arasında eşgüdüm)

-          El göz eşgüdümü ve ince motor becerilere sahip olma ( kalemi düzgün tutma, çizgileri birleştirme, kopya etme)

2- Zihinsel gelişime yönelik çalışmalar

-          Dikkat ve bellek becerileri: yaşla birlikte süre artıyor. Dikkat, psiko fizik enerjinin bir nokta üzerinde toplanması

Dikkat çalışmaları

a-    Ev ve okul çevresinde dikkati yoğunlaştırma çalışmaları ( gördüklerini söyleme, farklı benzer ayrımı yapma, çevresel değişiklikleri fark etme, 5 duyuyu kullanma )

b-   Bellek ve hatırlatma çalışmaları ( dikkatli dinleme, dinlediği öyküyle ilgili temel öğeleri söyleme, arka arkaya söylenen birkaç nesneyi tekrar etme, ev adresi telefon bilgilerini ezberleme)

-          Matematik becerileri: okul öncesi matematik becerisinde sezgiler önemli

Matematik çalışmaları

a-    Betimleme ( bir nesnenin birkaç özelliğini fark etme ve söyleme)

b-   Örüntüleme ( nesnelerin dizilişlerini değiştirme, yeni örüntü oluşturma)

c-    kıyaslama

d-   eşitleme (nesneleri benzer özelliklerine göre eşleme )

e-    birleştirme ve ayrıştırma (nesneleri arttırma ve eksiltme yapma)

f-    sınıflama ( renk şekil ve dolgu özelliklerine göre gruplara ayırma )

g-    sıralama (uzunluk, ağırlık ve renk tonu gibi özelliklere göre dizme)

h-   sembol kullanma ( rakamları tanıma ve yazma, grafik çizme)

i-     geometriyi anlama ( açık kapalı kavramlarına doğru tepki verme, içinde, dışında kavramlarını bilme, istenen konuma nesneleri yerleştirme, geometrik şekilleri tanıma)

-          Bilimsel düşünme becerileri

a-    Gözlem yapma çalışmaları ( olay ve nesnenin özelliklerini söyleme, neden sonuç ilişkisi kurma, gözlem sonuçlarını açıklama)

b-   Deneyerek ve yaparak öğrenme ( basit deneyler yapma, denemeye istekli olma, farklı yollar kullanma)

c-    Sorun çözme çalışmaları ( çözüm yolları önerme, çözüm yollarından birini seçme, sorunu çözemediğinde nedenlerini tahmin etme)

d-   Tümevarım ve tümdengelim yöntemlerini kullanarak düşünme

Duygusal gelişime yönelik çalışmalar

a-    Duygularını tanıma ve ifade etme ( ne hissettiğini söyleme)

b-   Başkalarının duygularını anlama çalışmaları ( dinlediği öyküdeki kişilerin duygularını söyleme)

c-    empati kurma çal.

d-   Duygusal tepkilerini kontrol etme çalış. : duygularını sözel ifade etme, duygularını ifade ederken uygun yollar kullanma

Dil gelişimine yönelik çalışmalar

  • Okumayı öğrenmek için fenolojik duyarlılık, sözcük bilgisi, görsel işitsel ayrımlaştırma becerilerini kazanmak gerekir.

Fonolojik duyarlılık: dili anlamından bağımsız tek ses birimleri olarak algılama, verilen sözcüğün ses birimlerini fark etme, dile ait ses birimlerini yönlendirme becerisi.

a-    Okumaya hazırlık çalışmaları: harflerin sesleri olduğunu fark etme, sözcükleri doru telaffuz, ses tonu ve hızını ayarlama, aynı sesle başlayan sözcükler türetme, kafiye kullanarak yeni sözcük üretme, düzgün cümle kurma, şarkı, tekerleme söyleme, Türkçeyi güzel konuşma

b-   Yazmaya hazırlık çalışmaları: kitap yazılarına dikkat etme, yazılı materyalleri inceleme, harf kopyalama, çizgi çizme, adını yazma ve tanıma, harf kartlarıyla oyun oynama

Sosyal gelişime yönelik çalışmalar

a-    Okul kurallarıyla ilgili çalışmalar: okula zamanında gelip gitme, izin isteme, sırasını bekleme, paylaşma, sorumluluk alma

b-   Nezaket kurallarıyla ilgili çalışmalar: teşekkür etme, günaydın, iyi akşamlar deme, kötü söz söylemekten sakınma, rica etme, gürültü yapıp rahatsız etmekten kaçınma

c-    Yeni gruba uyum sağlama çalışmaları: iletişim kurma, değişik arkadaşlarla oynama, grubun üyesi gibi davranma, alınan kararlara katılma

Özbakım becerilerine yönelik çalışmalar

a-    Temizlikle ilgili çalışmalar: el ve yüz yıkama, saç tarama, diş fırçalama, yiyecek temizliği

b-   Giysilerini yardımsız giyip çıkarma: giyme çıkarma, katlama, ayakkabı giyme çıkartma

c-    Kendini kazalara ve tehlikelere karşı koruma: koşarken dikkat etme, dengeli yürüme, trafik kurallarına uyma

Sorular

1-    Hangisi en doğru: ilköğretime kadar önce evde sonra okul öncesi eğitim kurumunda eğitilen çocuk okula daha hazırdır.

2-   Hangisi okula hazırbulunuşluğun önemini vurgulayan ifade değil: çocuk evin ve ailenin önemini kavrar

3-   Hangisi hazırbulunuşluk kapsamında değil: kişisel etmenler

4-   Hangisi hazırbulunuşluğu etkileyen fiziksel etmenlerden: büyük kas gelişimi

5-   Hangisi duygusal etmenlerden değil: dikkatini yoğunlaştırma

6-   Hangisi sosyal etmen: ailenin okula ve eğitime bakışı

7-   Hangisi aileye özgü etmen değil: anne babanın yaşı

8-   Hangisi fiziksel gelişim için yapılan çalışma: eşgüdümlü hareket etme

9-   Hangisi dikkat ve bellek gelişimi için yapılan çalışmadır:  öyküyü tekrar ve eksiksiz anlatma

10- Hangisi duygusal gelişime yönelik çalışma değil: iletişimde sözel ifade kullanma

Ünite 2

Dil yeterliliği için yapılacak etkinlikler

1-    Okuma etkinlikleri

a-    Sesli okuma

b-   Paylaşımlı okuma

c-    Rehberli kitap okuma

2-   Konuşma ve dinleme etkinlikleri: kitap okuma, drama etkinlikleri

3-   Ses çalışmaları: fonolojik farkındalık geliştirmek için yapılan etkinlikler. Ses oyunları, ritmik şarkılar, parmak oyunları, aynı sesle başlayan nesnelerin bulunması

4-   Alfabetik etkinlikler: alfabeyi öğretmek amaç değil, sözcüklere karşı farkındalığı arttırmak ve erken yazma girişimine rehberlik etmek. ( modelden bakarak yazma, nokta birleştirme çalışmaları, harflerle oynama, harflerle ilgili şarkı söyleme)

  • Dil yeterliliği için kitap köşesi oluşturulmalı

Matematik yeterliliği kazandırmak için yapılan çalışmalar

Matematiksel düşünme süreçleri

-Problem çözme -Akıl yürütme -İlişki kurma -İletişim kurma -Temsil kullanma

Matematik için yapılacak etkinlikler

1- Sayı kavramı ve sayma: sayma, eşleştirme, sıralama ve karşılaştırma

  • Baklagillerin sayılarak az, çok ifadesi kullanma
  • Türkçe de sayı ile ilgili hikâye okuma
  • Müzikte sayılarla ilgili şarkı
  • Rutin etkinlikte kaç kişi ellerini yıkadı?

2- İşlemlerle ilgili etkinlikler

  • Matematik etkinliğinde resimle sayıların ifade edilmesi
  • dramada Pazar ya da markete gidip işlem yapma
  • Müzikte artma azalma anlatan şarkılar

3- Geometri ve mekânla ilgili: eşleştirme, sınıflama, karşılaştırma, ilişki kurma

  • Oyunda önünde arkasında kavramları
  • Alan gezisinde farklı şekiller toplama
  • Fen ve doğada kalıplar, basit ölçüler içeren çalışmalar

4- Örüntülerle ilgili etkinlikler: genelleme, tahmin, akıl yürütme

* sanatta örüntü içeren çalışmalar

* beslenmede bir kız bir erkek oturtmak

*Matematikte tekrar edilen etkinlikler

5- ölçmeyle ilgili etkinlikler: karşılaştırma, problem çözme, grafik kullanma, sınıflandırma

* rutinde tarih ve hava durumundan söz etme

* terazi kullanma

* alan gezilerine ölçü kabı götürme

6- veri toplamaya ilişkin etkinlikler: ölçme, resimli grafik kullanma, akıl yürütme, iletişim

* fen ve doğada farklı renkte kıyafet giyenleri sayma

*Türkçede hikâyeden problem yaratma, çözüm yolları aratma

Sosyal ve duygusal yeterlilik için yapılacak çalışmalar

1- Duygusal alanla ilgili etkinlikler:

*duygu kartları hazırlama

* Türkçede duyguları hakkında konuşma

2- sosyal ilişkilerle ilgili etkinlikler: yakın çevreyle ilişki kurma, sorun çözme, paylaşma, işbirliği, yardımlaşma etkinlikleri

3- toplumsal yaşamla ilgili etkinlikler: toplumsal duyarlılık kazandırma, sorumluluk alma, yerine getirme

Fiziksel gelişim becerileri kazandırmaya yönelik etkinlikler

1- Büyük motor beceri:

-          Temel hareket ve beceri çalışmaları: ip, engel atlama, inme, çıkma…

-          Ritim ve dans çalışmaları

2-Küçük motor beceriler

Özbakım becerilerine yönelik etkinlikler (rutin etkinliklerde)

Sorular

1-    Dil yeteneği kazandırmayla ilgili olarak söylenemez: dil yeterliliği kazandırmanın amacı okuma yazma öğretmektir

2-   Hangisi matematik çalışmalarında yapılmaz: toplama çıkarma yapma, ezberleyerek sayma

3-   Hangisi, matematik, sosyal duygusal alan ve özbakım becerilerinin üçünü de destekler: fen ve doğa etkinliğinde kek yapmak

4-   Hangisi sosyal duygusal alan çalışması değil: matematik etkinliğinde eşleştirme yapmak

5-   Ayna bulunması sosyal duygusal yeterliliği destekler

Ünite 3

Okul öncesi eğitimin amaç ve ilkeleri

Amaçlar

1-    Çocukların beden zihin ve duygu gelişmesini, iyi alışkanlıklar kazanmasını sağlamak

2-   İlköğretime hazırlamak

3-   Elverişsiz koşullardan gelen çocuklara ortak yetişme imkânı sağlamak

4-   Türkçeyi güzel konuşmasını sağlamak

İlkeler

1-    Okul öncesi eğitim bireysel farklılıklara uygun olmalı

2-   Tüm gelişim alanlarını desteklemeli

3-   Demokratik eğitim anlayışı olmalı

4-   Etkinlikler düzenlenirken çocukların ilgilerinin yanı sıra çevre ve okul olanakları da göz önüne alınmalı

5-   Çocuğun bildiklerinden başlanmalı

6-   Türkçeyi düzgün konuşmaları sağlanmalı

7-   Sevgi, paylaşma duyguları geliştirilmeli

8-   Eğitim çocuğun kendine saygı duymasını desteklemeli

9-   Oyun en uygun öğrenme yöntemidir. Tüm etkinlikler oyunla düzenlenmeli

10- İletişimde kişilikleri zedelenmemeli

11-  Bağımsız davranışları desteklenmeli

12- Kendilerinin ve başkalarının duygularını fark etmesi sağlanmalı

13- Hayal güçleri ve yaratıcılıkları desteklenmeli

14- Değerlendirme, öğretmenin ve programın geliştirilmesi için yapılmalı

Özel hedefler

-          Okul öncesi okullaşma oranının gelişmiş ülke düzeyine çıkması

-          Yurt genelinde fırsat ve olanak eşitliği sağlayacak şekilde yaygınlaştırılmalı

İlköğretim: bireyleri yetişkin oldukları zaman alacağı sosyal ve kültürel görevler için hazırlamak, temel bilgi ve beceri kazandırmak

İlköğretimin önemi

-          Hızla artan bilgi gereksiniminin karşılanması

-          Çocuğun bilişsel, duyuşsal ve fiziksel davranışlarını bütün olarak geliştirmek için kapsamlı eğitim vermek

-          Bilişsel duyuşsal ve fiziksel yönden bir bütün olarak yetiştirmek

İlköğretimin amaçları

-          Çocuğun kendi potansiyelinin farkına varmasını sağlama

-          Diğer insanlarla işbirliği yapmasını sağlama

-          Çocuğu üst öğrenime hazırlamak

Sorular

1-    Hangisi eğitimin işlevleri arasında yer almaz: çocukları mesleğe yöneltmek

2-   Hangisi eğitimin sosyal gelişim üzerine etkilerinden değildir:  okuma yazma becerileri geliştirme

3-   Hangisi okul öncesi çocukların dil gelişimi özelliklerinden değil: günlük yaşamda kullanması gereken sözcüklerin çoğunu öğrenmesi

4-   Hangisi okul öncesi eğitim amaçlarından değil: öğrencileri ilgi, istidat ve yetenekleri yönünden yetiştirmek

5-   Hangisi ilköğretimin amaçlarından değildir: bireylere asgari ortak genel kültür verip toplum sorunlarını tanıtmak

6-   Hangisi ilköğretimin genel amaçları arasında yer almaz: çocuğun özdenetim becerilerini geliştirmek

7-   Hangisi ilköğretim çocuklarının zihinsel gelişim özelliklerinden değildir: bilimsel mantığa göre sınıflandırılmış konuları kolayca kavrayabilirler

8-   İlköğretimin birinci basamağı:  başarılı olmaya karşı yetersizlik

9-   Korunum yasasını hangi dönemde kazanırlar: somut işlemler döneminde

10- Hangisi ilköğretimin ilkeleri arasında değil: eğitimde belirli kişilere ayrıcalık yapmak

Ünite 4

Okul öncesi eğitim programı özellikleri

İçerik: amaçlardan oluşur, çocuklara kendilerini algılama ve düşünme becerisi kazanmasına odaklanır.

Süreç: öğrenmelerine yardım etmeyi amaçlar. En önemli özelliği, çocukların öğrenmesine yardım edecek kararları vermeye odaklanması.

Program düzenleme yaklaşımları

-          Gelişim temelli program: gelişim alanlarındaki hazırbulunuşlukları dikkate alınarak hazırlanır.

-          Bütünleştirilmiş program: okul ve yaşam arasındaki doğal bağlantıyı temel alır.  Fen, sanat, dil alanlarıyla olan bağlantılarla temellenir.

-          Tematik program: temalar ve projelerle.

-          Rutin etkinlikler: her gün aynı şekilde tekrarlanan ve programın temelini oluşturan etkinliklerdir.

-          Serbest zaman etkinlikleri: ilgi köşeleri

-          Grup etkinlikleri: a-anadili etkinliği b-müzik etkinliği c-oyun d-fen ve doğa

e-okuma yazmaya hazırlık

Nitelikli okul öncesi programının özellikleri

1-    Program çocuk gelişimi kuramlarını temel almalı

2-   Bireyselleştirmeye uygun

3-   Her ailenin kültürüne saygı duymalı

4-   Fiziksel ortam sağlıklı ve güvenli olmalı

5-   Çocuk etkinliği ilgisine göre seçmeli

6-   Öğretmen ve diğer personel çocuk gelişimi eğitimi almalı

Türkiye’de uygulanan programlar

1994 okulöncesi programı

*0–36 ay-kreş programı: bakım ağırlıklı, evde olan sevgi ortamını sağlamak

*37–60 ay anaokulu prg: gelişim özelliklerine dayalı saptanan amaçları kazandırmak

*61-72 ay anasınıfı prog.: ilköğretime hazırlamak

2002 okulöncesi programı: yaratıcılık tüm gelişim alanlarını ilgilendirdiği için ayrıca ele alınmamış, tüm etkinliklerde uygulanması öngörülmüş.

Özellikleri

-          Gelişim alanlarının birbiriyle etkileşimi desteklenir

-          Gelişim alanı hedefleri farklı başlıklarda verilmiş

-          Program çocuğun kendi ilgi alanını bulmasına olanak tanıyor

-          Düzenleme yapılarak özel eğitim gereken çocuklara da uygulanabilir

-          Çocuk gereksinimine göre ek hedefler seçilebilir

-          Eğitim durumları birkaç etkinliğin birleşmesiyle oluşur

-          Etkinlik çocuğa sadece bilgi kazandırmaz, inceme ve denemeye de fırsat verir.

-          Konu merkezli eğitim benimsenmez

-          Her hedef yıl içinde tekrarlanmalı

-          Hedef davranışın kazanılıp kazanılmadığı gözlemlenmeli

-          Her çocuk için gözlem yapmalı ve not almalı

2006 okulöncesi eğitim programı: gelişim alanlarının desteklenmesi, ilköğretime hazırlamak

Ana çizgileri

a-program 36-72 aylık çocuklara yönelik

b- çocuk merkezli

c- amaçlar ve kazanımlar temeldir.

Kazanımlarda dikkat edilmesi gerekenler

-          Kazanımlar gruptaki çocukların gelişim özelliklerine uygun olmalı

-          Gelişim alanları arasındaki denge bozulmamalı

-          Bir amacın tüm kazanımlarını almak şart değil

-          Yıl içinde amaçlar ve kazanımlar tekrar edilmeli

-          Kazanılıp kazanılmadığını görmek için gözlem yapmalı

d-   Gelişim özellikleri her yaş için ayrı düzenlenmiş

e-    Konular amaç değil araç

f-    Ünite yok

g-    Program esnek

h-   Öğretmene özgürlük tanır

i-     Yaratıcılık ön planda

j-    Program öğretmenin planlı çalışmasını gerektirir

k-    Çocuğun özgürce deneyim kazanmasına olanak verilmeli

l-     Problem çözme ve oyun temel etkinlik

m-  Öğrenme yaşantılarının çeşitlenmesi önemli

n-    Aile katılımı önemli

  • o-    Değerlendirme süreci çok yönlü ( çocuğun, programın, öğretmenin kendini)

p-    Belirli gün ve haftalar yaş grubu özelliklerine göre belirlenmiş

q-    Eklerde yer alan çizelgeler sadece birer örnek

Program hazırlanmasında dikkat edilecek noktalar

-          Program belli amaçları gerçekleştirmeli

-          Bireysel gereksinimlere uygun olmalı

-          Çocuğun yönlendirdiği etkinlikle öğretmenin yönlendirdiği etkinlik arasında denge olmalı

-          İnsan ilişkilerine dayalı atmosfer sağlanmalı

-          Okulöncesi eğitim kurumu eğlenceli ve zevk alınan bir yer olmalı

-          Anne baba eğitime katılmalı

-          Ürünler değerlendirilmeli

Sorular

1-    Ortam oluşturmadaki stratejiler, materyal seçimi, etkinliklerin planlanması—-süreç

2-   Bütünleştirilmiş programın özellikleri arasında yer alanlar

-          Okul ile yaşam arasındaki bağlantıyı ele alır

3-   Hangisi nitelikli bir okul öncesi programında yer almaz: çocukların materyalleri öğretmenin isteğine göre seçmesi

4-   Hangisi 2006 programının özelliklerinden değil: programın öğretmen merkezli olması

5-   1994 programında anasınıfı: 61–72 ay

6-   Hangisi 2006 programının özelliklerinden değil: programın çocuğun özgürlüğünü kısıtlaması

Yukarı